โครงการห้องสมุดดิจิทัลเกษตรไทย

        องค์ความรู้ทางการเกษตรของประเทศไทย มีแหล่งที่มาสำคัญสองแหล่ง แหล่งแรกเป็นองค์ความรู้จากภาควิชาการ ซึ่งได้มาจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยและนำเสนอในรูปเอกสารผลงานวิจัย หนังสือ ตำรา และเอกสารต่าง ๆ องค์ความรู้อีกส่วนหนึ่งได้แก่ ภูมิปัญญาชาวบ้านซึ่งเป็นความรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติ หรือได้รับการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ องค์ความรู้ทั้งสองส่วนนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเสริมสร้างประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการผลิตของภาคการเกษตร ปัจจุบันองค์ความรู้เหล่านี้กระจัดกระจายอยู่ทั่วไปทั้งที่มีการเผยแพร่และไม่ได้รับการเผยแพร่ ซึ่งทำให้เป็นการยากที่จะเข้าถึงองค์ความรู้เหล่านี้ เนื่องจากไม่ทราบว่าสารสนเทศที่ต้องการอยู่ที่ใด หรือไม่สะดวกในการเข้าถึง และต้องเสียค่าใช้จ่าย สารสนเทศจำนวนมากมายที่ผลิตขึ้นด้วยต้นทุนมหาศาล ไม่ได้ถูกใช้ประโยชน์เท่าที่ควรในการพัฒนาการเกษตรของประเทศ

        การพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล เพื่อเป็นแหล่งรวบรวมหนังสือ เอกสารความรู้ด้านการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียงในรูปอิเล็กทรอนิกส์ ที่ได้รับอนุญาตสิทธิในการเผยแพร่เพื่อใช้ประโยชน์ในเชิงสาธารณะจากเจ้าของผลงานและจากทุกหน่วยผลิตในประเทศ จะก่อให้เกิดขุมปัญญาทางการเกษตรที่เกษตรกรและประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงได้จากทุกที่ทุกเวลา โดยใช้ความสามารถของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเป็นเครื่องมือในการจัดการและให้บริการในรูปแบบของห้องสมุดดิจิทัล

        ศูนย์ประสานงานสารนิเทศ สาขาเกษตรศาสตร์ โดยสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับสภาคณบดีสาขาการเกษตร สมาคมสภาวิชาการอุตสาหกรรมเกษตร และหน่วยงานเครือข่ายสารสนเทศเกษตร หน่วยงานและเจ้าของผลงานต่างๆ ที่ผลิตหนังสือและบทความรู้ด้านการเกษตร ได้เล็งเห็นความสำคัญในการรวบรวมและให้บริการความรู้ด้านการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียง จึงได้เสนอโครงการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลเกษตรไทย เพื่อสร้างฐานความรู้เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนของโครงการพระดาบส และสาขาวิชาการเกษตรของสถาบันการศึกษาต่าง ๆ และเพื่อให้บริการความรู้ด้านการเกษตรแก่เกษตรกร และผู้สนใจทั่วไป เพื่อให้องค์ความรู้ด้านการเกษตรได้รับการเก็บรักษาและเผยแพร่ให้เกิดประโยชน์กับเกษตรกรและประชาชนชาวไทย

วัตถุประสงค์

  1. เพื่อพัฒนาห้องสมุดดิจิทัลด้านการเกษตรของประเทศไทย
  2. เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ด้านการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียง
  3. เพื่อสร้างฐานความรู้สนับสนุนการเรียน การสอนในสาขาการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียงภายใต้โครงการพระดาบส
  4. เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการร่วมสร้างฐานความรู้ด้านการเกษตรและเศรษฐกิจพอเพียงจากบุคคลและหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน

ผลการดำเนินงาน

        พัฒนาระบบห้องสมุดดิจิทัลเกษตรไทย (AgLib) เพื่อเป็นระบบการจัดการและให้บริการสารสนเทศ โดยมีหน่วยงานในเครือข่ายสารสนเทศและหน่วยงานความร่วมมือที่ยินดีร่วมบันทึกข้อมูลและเผยแพร่ในระบบจำนวน 10 หน่วยงาน ดังนี้ (จำนวนข้อมูล ณ วันที่ 1 พฤษภาคม 2555)

  1. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 165 เล่ม
  2. กรมปศุสัตว์ ดำเนินงานภายใต้ห้องสมุดกรมปศุสัตว์ มีการบันทึกข้อมูลหนังสือจำนวน 92 เล่ม
  3. กรมการข้าว ดำเนินงานภายใต้สำนักวิจัยและพัฒนาข้าว มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 55 เล่ม
  4. กรมส่งเสริมการเกษตร มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 38 เล่ม
  5. ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 8 เล่ม
  6. กรมพัฒนาที่ดิน มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 4 เล่ม
  7. กรมวิชาการเกษตร มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 4 เล่ม
  8. สภาคณบดีสาขาการเกษตร ดำเนินงานภายใต้ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ จ.สงขลา มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 2 เล่ม
  9. สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ มีการบันทึกข้อมูลจำนวน 1 เล่ม (138 บทความ)
  10. กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ มีการบันทึกข้อมูลหนังสือ 1 เล่ม

สถิติการใช้บริการห้องสมุดดิจิทัลเกษตรไทย โดยรวบรวมตั้งแต่ ก.ค. 2554 - เม.ย 2555 มีดังนี้

รายการ

จำนวนครั้ง

การดาวน์โหลดไฟล์

48,582

การเข้าดูรายการบรรณานุกรม แบบ short item

12,259

การเข้าดู collections

1,539

การเข้าดู communities

2,719

การสืบค้นข้อมูล

1,566

จำนวนข้อมูลทั้งหมดในระบบ (รายการ)

507

ห้องสมุดดิจิทัลเกษตรไทย ให้บริการบนระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่ http://anchan.lib.ku.ac.th/aglib